Müzeler, toplumların hafızası olarak tanımlanıyor… Birçok sosyal ve kültürel değer, maddi ve manevi unsurlar müzeler aracılığıyla korunur ve gelecek nesillere taşınır. Bu nedenle “müze” denildiğinde, pek çok kişinin aklına binlerce yıl öncesine dayanan heykeller ya da insanların günlük yaşamda kullandığı nesneler gelmesi oldukça doğal bir durum. Peki, bazı müzelerde hastalıkların sergilendiğini biliyor muydunuz? Ya da deformasyona uğramış, korkutucu görünen insan iskeletlerini!
Tıbbi gelişmeler, her gün milyonlarca yaşamı kurtarıyor. Ancak tıp alanındaki birçok ilerleme, bizden önce yaşayan insanların garip ve çoğu zaman acımasız deneyleri sayesinde mümkün oldu. Sürekli olarak sağlık alanındaki gelişmelere ve insanlığın geçmişteki tecrübelerinden faydalanmasına olanak tanıyan bu müzeler, tarih boyunca insanların hastalıklara yakalanma sebeplerini ve tedavi yöntemlerini hatırlatıyor. İşte dünyanın farklı köşelerinden ilginç 10 tıp müzesi…
1. Surgeons’ Hall, İskoçya
İskoçya’nın başkenti Edinburgh’da bulunan Surgeons’ Hall, tıp tarihinin büyüleyici eserlerine ev sahipliği yapıyor. Özellikle 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar önemli bir tıp merkezi olan Edinburgh’un tarihine bağlı olarak, Surgeons’ Hall’ın kökenleri 1505 yılına kadar uzanıyor. Müze, tıp tarihine dair belgeler, çok sayıda kemik ve doku örneği ile birlikte sanat eserleri barındırıyor. 1800’lü yıllarda tıp fakültesine ceset satmak için işlenen cinayetlerle ilişkilendirilen iki seri katile dair bilgiler de burada sergileniyor.
2. Barts Pathology Museum, İngiltere
Londra’daki Barts Pathology Museum, 1837 yılında kuruldu. İngiltere’nin en önemli tıp müzelerinden biri olmasının yanı sıra, 4.000’den fazla tıbbi numune de barındırıyor. Ayrıca, İngiltere tarihinde suikasta uğrayan tek başbakan olan Spencer Percival’ın katili John Bellingham’a ait kafatası da bu müzede sergileniyor.
3. Fragonard Museum, Fransa
1766 yılında kurulan bu müze, Fransa’nın en eski tıp müzelerinden biridir. Burada geniş bir anatomi koleksiyonu sergileniyor. Ayrıca doğuştan deforme olmuş canlıların da yer aldığı müze, en ilginç parçalarından biri olan “derisi yüzülmüş” figürlerle dikkat çekiyor. Bu figürler, Fransa’nın önde gelen tıp adamlarından Honore Fragonard tarafından oluşturulmuş.
4. Berlin Tıp Tarihi Müzesi, Almanya
Berlin Tıp Tarihi Müzesi, Avrupa’nın en büyük üniversite hastanesi ile aynı komplekste bulunuyor. 1899 yılında açılan bu müze, ilginç pek çok eseri barındırıyor. 750 parçalık bir organ koleksiyonu, antik dönemden kalma protezler ve kafatası matkapları gibi eserler, bu müzedeki en önemli koleksiyonlardan bazıları. 18. ve 19. yüzyıldaki anatomi gelişmelerini incelemek isteyenler için müze oldukça değerlidir.
5. Meguro Parasitological Museum, Japonya
Doktor Satoru Kamegai tarafından 1959 yılında kurulan Meguro Parasitological Museum, parazitlere adanmış dünyadaki tek müzedir. 45.000’den fazla parazit örneği barındıran bu müze, parazitlerin yaşam döngüsü ile yaşam alanları hakkında ilginç bilgiler sunuyor. Ancak dikkat! Müzenin ikinci katında insanlara zarar verebilecek parazitler yer alıyor, bu nedenle oraya çıkarken dikkatli olun.
6. Museum of Human Disease, Avustralya
1959 yılında, genç doktor adaylarının eğitimine yardımcı olmak amacıyla kurulan bu müze, zamanla tıp tarihinin önemli bir parçası haline geldi. Donald Wilhelm tarafından açılan müze, daha sonra içindeki hastalık örnekleriyle büyüyerek müze formatına dönüştü. Burada kanserden kalp krizine, şeker hastalığından genetik bozukluklara kadar 2.500’den fazla hastalığın dokular üzerindeki etkileri sergileniyor.
7. Vrolik Müzesi, Hollanda
Vrolik Müzesi, 18. yüzyılın ortalarında özel bir tıp koleksiyonu olarak başladı ancak 19. yüzyılda tıp profesörü Gerardus Vrolik’in yoğun çalışmalarıyla zenginleşerek ilginç bir tıp müzesi haline geldi. Buradaki eserlerin çoğu anatomi ve embriyoloji alanlarına ait. En eski parça, 16. yüzyıldan kalma iken, en yeni eserin sergilendiği tarih 1950’dir. Ancak, müzede ilginç biçim bozukluklarının sergilendiği için herkes için uygun bir mekan değildir.
8. Paul Stradins Tıp Tarihi Müzesi, Letonya
203.000’den fazla nesne barındıran bu müze, dünyanın en büyük tıp müzelerinden biridir. Geniş koleksiyonuyla ziyaretçilere tıp tarihinin her aşamasını tanıma fırsatı sunuyor. Taş Devri şifacılarına ait cerrahi malzemeler de dahil birçok ilginç parça burada yer alıyor. Ancak bir diğer dikkat çekici unsur, Sovyet bilim insanı Vladimir Demikhov’un gerçekleştirdiği “çift başlı köpek” deneyinin kurbanlarıdır.
9. Bethlem Museum of the Mind, İngiltere
1247 yılında İngiltere’de kurulan Bedlam Akıl Hastanesi, akıl hastaları için inşa edilen ilk hastanelerden biriydi. Ancak hastane, hastaları iyileştirmekten çok, onlara işkence etmesiyle ünlendi. Bethlem Museum of the Mind, akıl hastalarının tarih boyunca yaşadığı zulme dair ilginç ve üzücü bir bakış açısı sunan bir tıp müzesidir.
10. Glore Psychiatric Museum, Amerika Birleşik Devletleri
Hastalıklar, tarih boyunca insanları zorlayıcı durumlar yaratmıştır. Ancak geçmişte akıl hastaları için durum çok daha vahimdi. Günümüzden yüzlerce yıl önce, akıl hastalığının tedavisinde işkence uygulamak yaygındı. Glore Psychiatric Museum, Bethlem Museum of the Mind gibi, tıp tarihindeki karanlık dönemlere ışık tutmaktadır. Müzede 1874 yılında bir akıl hastanesinde kullanılan ekipmanlar, hasta ve doktor giysileri gibi birçok tarihi obje sergilenmektedir. Ayrıca, burada 72 yıl boyunca hastanede yaşamış bir hastanın dramı da ziyaretçileri bekliyor…
Kaynak: 1
