Doğa, büyüleyici manzaraları ve olağanüstü mekânlarıyla dikkat çekiyor. Kavurucu çöller, yemyeşil ormanlar ve göz alıcı şehirler… İşte, göz kamaştırıcı ve bölgedeki insanların hayatında önemli izler bırakan yerlerden biri de “Grönland.” Ancak çoğu kişi için Grönland, devasa bir buz kütlesinden öteye geçemiyor. Doğrudur, Grönland büyük buzullarla kaplıdır ve ne yazık ki küresel ısınma bu buzların erimesine yol açıyor. Ama Grönland’da sadece dev buz kütleleri değil, çok daha fazlası da mevcut! Bu kadim topraklar, derin bir tarihe sahip. Ayrıca, Grönland’ın zor doğası burayı dünya üzerindeki en ilginç ve gizemli yerlerden biri haline getiriyor! İşte, Grönland hakkında muhtemelen daha önce duymadığınız 25 ilginç gerçek…
1. Grönland, dünyanın en büyük kıta olmayan kara parçası
2 milyon kilometrekarelik yüzölçümüyle Grönland, aynı zamanda dünyanın en büyük adası! Eğer bağımsız bir ülke olsaydı, dünyanın en büyük 12. ülkesi unvanına sahip olacaktı!
2. Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge
Grönland, 1953 yılına kadar Danimarka kolonisiydi. 1953’te Danimarka’ya bağlı bir kontluk haline dönüştü! 1979 yılında yarı özerk bir yönetim statüsü kazandı. 2008 yılındaki referandumla birlikte özerklik yetkileri genişletilen Grönland, tam özerk bir statüye erişti. Bölge, “Landsiting” adlı 31 kişilik bir parlamento ve bir başbakanla yönetiliyor.
3. Adanın yüzde 80’i buzullarla kaplı!
Bu özelliği, Grönland’ı dünyanın ikinci en büyük “buz kütlesi” yapıyor. En büyüğü ise Antarktika! Ayrıca bazı buzulların kalınlığı 3.500 metreye kadar ulaşabiliyor!
4. Grönland ismi bir aldatmaca nedeniyle ortaya çıktı
İzlandalı Viking “Kızıl Erik,” suçlarından dolayı İzlanda’dan sürgün edilince, yolculuğu sırasında Grönland’a ulaştı. O zamanlar burası da buzullarla kaplıydı. Fakat Erik, arkadaşlarını ikna edebilmek için bu yeni bölgeyi “Greenland” yani “Yeşil Ülke” olarak adlandırdı!
5. Ada dünyanın en temiz havasına ve suyuna sahiptir
Çünkü ada geniş bir alana yayıldığı için burada yaşayan insan sayısı oldukça az. Ayrıca hava ve su kirliliğine neden olabilecek unsurlar da oldukça sınırlı. Bu nedenle Grönland’da herhangi bir nehirden su içebilir ve temiz havanın tadını çıkarabilirsiniz.
6. Buzullarla kaplı olsa da yaz aylarında oldukça sıcak olabilir
Bu durum, birçok insan için şaşırtıcı olabilir. Fakat özellikle temmuz ayında, açık ve rüzgârsız bir havada sıcaklık 20 santigrat dereceye kadar çıkabilir.
7. Grönland’da binlerce yıl öncesine ait Viking harabeleri bulunuyor
Adanın güney ve batı kısımları, birçok Viking harabesine ev sahipliği yapıyor. Bu harabeler arasında en iyi durumda olanları ise Qaqortoq, Qassiarsuk ve Igaliku yakınlarındadır. Her yıl çok sayıda turist, Vikinglerden kalma bu harabeleri görmek için Grönland’a geliyor.
8. Adanın neresinde olursanız olun buzulları görmeniz mümkün
Çünkü devasa veya daha küçük boyutlara sahip birçok buz kütlesi, Grönland’ı sarmalamış durumda!
9. Grönland’da neredeyse hiç ağaç yok
Çünkü bu ada tam anlamıyla dev bir buz çölü! Bazı insanlar adada ağaç yetiştirmeyi denemiş olsa da başarılı olamadılar. Ancak, buzulsuz alanlarda ve yaz aylarında “yeşil” bitkilere rastlamak mümkün.
10. Kuzey Işıkları’nın en güzel manzarası Grönland’da bulunuyor
Bu muhteşem doğa olayı, adanın her yerinden rahatlıkla görülebiliyor. Ancak bu eşsiz deneyimi en iyi şekilde yaşamak isteyenler için en ideal yer, Kangerlussuaq yerleşimidir. Çünkü burada hava neredeyse yıl boyunca açık kalıyor!
11. 25 Mayıs’ta Grönland’a giderseniz, güneşin tadını çıkartabilirsiniz!
Özellikle kutup dairesinin üzerindeyseniz, güneş 25 Temmuz’a kadar batmayacak!
12. Grönland’da UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde üç farklı bölge var
Ilulissat Buz Fiyordu, 2004 yılında listeye alınmış. Kujataa isimli bölge, kutup bölgesindeki bilinen en eski tarım alanıdır ve 2017’den bu yana dünya mirası listesinde yer alıyor. Ayrıca Aasivissuit – Nipisat bölgesi, 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilmiştir. Bu bölge, binlerce yıldır Grönland’daki yerli toplulukların kültürlerine ev sahipliği yapan nadir bir avlanma bölgesidir.
13. Buradaki buz kütlelerinden bazıları binlerce yıldır var
Grönland’daki buzulların yaşının 400.000 ila 800.000 yıl arasında olduğu yapılan araştırmalara göre belirlenmiştir!
14. Yılın en uzun günü olan “21 Haziran” resmi bayram olarak kutlanır
15. Grönland’da küresel ısınma nedeniyle 2003 yılından bu yana 10 milyar ton ve üzeri buz kütlesi kayboldu
16. Adadaki ilk insan yerleşimi yaklaşık 4.000 yıl önce kuruldu!
Tarihçilere göre, milattan önce 2500 yılında ilk insan topluluğu, Grönland’ın zorlu coğrafyasını yurt edinmiştir! Ancak bu topluluk zamanla kaybolmuştur. 10. yüzyılda Kuzey Amerika’dan gelen başka bir topluluk da bu buz diyarına yerleşti. 13. yüzyılda adaya yerleşen topluluğun torunları ise günümüzde adanın yerli halkını oluşturuyor: Inuitler!
17. Bugün ada nüfusunun büyük bir kısmını Inuitler oluşturuyor!
Ada nüfusunun %88’i Inuit kökenlidir! Geri kalanı ise büyük ölçüde Avrupa kökenli insanlardan oluşmaktadır. Inuit, Inuit dilinde “Grönlandlı” anlamına gelir ve “eskimo” terimi, Grönland’da yaşayan yerli halk için hoş karşılanmamaktadır!
18. Grönland’da yaşayan insanların sayısı yalnızca 56.000!
Bu da demektir ki Grönland, yüzölçümüne göre dünyanın en az nüfuslu bölgesidir!
19. Ada, Kuzey Amerika’da fakat Avrupa’nın bir parçasıdır
Çünkü yüzyıllardır Danimarka’nın kültürü burada hâkim durumda. Bu nedenle ada, kültürel ve siyasi açıdan Avrupa’nın bir parçası olarak kabul edilir.
20. Grönland’ın Inut dilindeki adı “Inuit Nunaat”tır
Inuit Nunaat, “Halkın Ülkesi” anlamına gelmektedir.
21. Grönland’ın başkenti “Nuuk,” dünyanın en kuzeyindeki başkenttir
Ancak Grönland bağımsız bir coğrafya olmadığı için, en kuzeydeki başkent unvanı İzlanda’nın Reykjavik şehrine aittir!
22. Grönland’a yalnızca Danimarka ve İzlanda üzerinden ulaşılabilir
Ada, Kuzey Amerika’nın hemen yanında yer almasına rağmen, doğrudan bir ulaşımı yok. Yani Grönland’ı ziyaret etmek isteyenler önce Danimarka veya İzlanda’ya gitmelidir.
23. Buradaki yerleşim bölgeleri birbirine bağlanmamıştır
Bölgedeki nüfusu 100 ile 17.000 arasında değişen 74 yerleşim yeri var. Ancak hiçbir yerleşim, birbiriyle doğrudan bağlantıya sahip değil! Ulaşım, genellikle küçük uçaklarla veya teknelerle sağlanmaktadır.
24. Grönland’daki avcıların en büyük yardımcıları hala “kızak köpekleri”dir
Ancak, bu eski kültürün bir parçası olan kızak köpeklerinin sayısı her geçen gün azalmaktadır. Zira daha az maliyetli ve bakım gerektirmeyen araçlar bu köpeklerin yerini alıyor.
25. Grönland’ın para birimi Danimarka kronudur
Resmi dilleri Grönlandca ve Danca olup, İngilizce de oldukça yaygındır.
