Kahvaltının mutlulukla bir bağlantısı olup olmadığını bilmeyiz, ancak Türk kahvaltısının dünyanın dört bir yanında ünlü olduğunu hepimiz biliyoruz. İster sabah erken kalkmayı sev, ister akşam insanı ol, güne başladığında mutfaktan yayılan kokular peşinden sürükleneceğine neredeyse eminiz.
Türk mutfak kültürünün önemli bir unsuru olan geleneksel Türk kahvaltısını bir öğün olarak atlamak mümkün değil. Akşam yemeğini es geçebilirsin, ama kahvaltıyı asla… Gel, kahvaltının vazgeçilmez ikilisi beyaz peyniri ve çayı bir arada düşün. Kalorisini düşünmeden, lezzet dolu hamur işlerine de yer vermeyi unutma.
Türk Kahvaltı Kültürünün Tarihi: Nereden Geldi Bu Zengin Kahvaltı?
Kahvaltı üzerine sohbet etmek için biraz da kelimenin kökenine bakmak gerek. Yani, kahve ve altı kelimelerinin birleşiminden oluşan kahvaltı, aslında “Aç mı aç, kahve mi içelim? Önce bir şeyler yiyelim.” düşüncesiyle gelişip bu kadar çeşit kazanmış.
Osmanlı döneminde kahve tüketimi artarken, kahveden önce çorba içilir veya mideyi rahatlatacak küçük atıştırmalıklar tercih edilirdi. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında ise kahvaltı, Osmanlı kültüründe yerleşik bir öğün haline gelmiştir. Saraylarda bal, kaymak, reçel, yumurta gibi yiyecekler yenilirken, halk genellikle çorba, kavun, yoğurt tüketmeyi tercih etmiştir.
Ülkemizin her bölgesinin kendine özgü zenginlikleri olduğu için, kahvaltı da farklı bölgelerde çeşitli eklemelerle sunulmaktadır. Yöresel ekmek ve peynir çeşitleri ile farklı kahvaltı tarifleri, uzun uzun yapılan muhabbetlerle birlikte Türk kahvaltı sofralarını zenginleştirmektedir.
Evet, Türk kahvaltı kültürü bölgeden bölgeye farklı lezzetler sunuyor. Gel, 20. yüzyıldan beri hayatımızda yer alan bu geleneksel kahvaltı için bölgelere özel kahvaltı rotaları oluşturalım!
Bölgelere Göre Kahvaltı Sofralarını Ziyaret Zamanı
Geleneksel Türk kahvaltısı denince akla neler geliyor? Beyaz peynir, siyah zeytin, ince belli bardakta demli Türk çayı, sucuklu yumurta, menemen, kızarmış ekmek… Bunlar kesinlikle kahvaltımızın temel unsurlarıdır. Peki, başka neler var? Elbette! Klasik kahvaltıya farklı bölgeleri ziyaret ederek yeni tatlar ekleme zamanı! Gel, bölge bölge kahvaltı çeşitlerini keşfedelim.
Ege Kahvaltısı: Kahvaltıda Biraz Yeşilliğe Ne Dersin?
Ege Bölgesi, yeşillik denince akla gelen yerlerden biri. Sebzelerde cömert olan bu coğrafyanın halkı, yeşillikleri kahvaltıda bolca kullanmayı seviyor. Otlu gözlemeler, kahvaltı tabağında geniş yer kaplayan maydanoz, roka ve semizotu…
Bir Ege kahvaltısı yapıyorsanız, zeytinyağının peynir ve zeytinle buluştuğu cömert sunumları göreceksiniz. Lezzetli bir zeytinyağı içinde kekik, pul biber ve tuz, ekmek banılmayı bekliyor. Kızarmış ekmeğin zeytinyağıyla birleşmesi ise bambaşka bir lezzet sunar.
Domates, biber ve salatalık da bu sofranın vazgeçilmezleri arasında. Ege’nin neredeyse simgesi olan zeytin ağaçlarından toplanan çeşit çeşit zeytinler mutlaka masada yer alır. İzmir kahvaltılarının olmazsa olmazı olan boyozu da unutmamalısınız. “Boyoz nedir?” diye sorarsanız, İzmirliler bu soruyu duymadan cevap vereceklerdir. Çıtır çıtır, yağlı ve mayasız bir poğaça olarak tanımlayabiliriz. Denemediysen kesinlikle tadına bakmalısın. Yanında haşlanmış yumurta da unutulmamalı! İzmir tulum peynirinin ise tabağından eksik olmamasını öneririz.
Ne kadar boyoz dedik, İzmir kahvaltısından bahsettik. Bu bölgeyi ziyaret etmek istersen, İzmir’e ucuz uçak biletini aşağıya bırakıyoruz!
Akdeniz Kahvaltısı: Baharat ve Reçellere Saygı Duruşu
Akdeniz, sıcacık kumlar, hafif esintiler, hoş yaz akşamları ve tarihi şehirler denilince akla gelir; biz de lezzetli kahvaltılardan bahsetmek isteriz. Gerçekten emek verilen ve zengin yöresel bir kahvaltı kültürleri var.
Akdeniz kahvaltısının tuzlu yıldızları şöyle: Kahvaltılık tuzlu yoğurt, kaytaz böreği, cevizli nar ekşili kırma zeytin, çeşit çeşit zeytin, sürk peyniri (taze çökeleğin zeytinyağı ve çeşitli baharatlarla zenginleştirilmiş hali), zahterli ekmek…
Tatlı yıldızları ise tabii ki reçellerin geçit töreni: Turunç, ceviz, patlıcan, bergamot, karpuz, yeşil incir ve nar reçeli, Akdeniz kahvaltısının vazgeçilmezlerindendir.
Kahvaltın için bir reçel yolculuğuna çıkmak istersen, ucuz Antalya uçak biletini aşağıda bırakıyoruz.
İç Anadolu Kahvaltısı: Hamur İşi Dünyasına Hoş Geldiniz
Haşhaşlı cevizli çörek, kete, bazlama, çi börek (Evet, çi. Eskişehir’e gidersen çi diyerek ekstra turist puanı kazanabilirsin ve arkadaşlarına “O çiğ değil yalnız!” diyerek bilgini gösterebilirsin.) ve daha birçok yöresel hamur işi. İç Anadolu’da hamur işlerinin kahvaltıda özel bir yeri var. Mali ve dumanı üstünde bir çay eşliğinde bu lezzetleri denemeni öneririz.
Simit konusunda oldukça hassas olan ve hamur işleriyle dolu kahvaltıları ile akıllara kazınan Ankara’ya gitmek istersen, ucuz Ankara uçak biletini aşağıda bırakıyoruz. İstersen sonrasında hızlı trenle Eskişehir’e geçip bir çi börek de tadabilirsin. Afiyet olsun!
Karadeniz Kahvaltısı: Bu Kahvaltıyı Yaylada Yapacaksın
Mis gibi tereyağı, çıtır mısır ekmeği, bir çatalla uzanan muhlama, kavut, kayganası ve taze Karadeniz çayı ile muhteşem bir kahvaltı deneyimlemek ister misin? Karadeniz kahvaltısının yıldızları saydığımız yiyeceklerle kısıtlı değil, ama biraz gizemli kalsın istiyoruz. Zaten bu kahvaltıyı Karadeniz yaylalarında yapmazsan o tadı alamazsın, bizden söylemesi.
Lezzet dolu bir kahvaltı, yemyeşil manzaralar ve oksijen kaynağı olan noktalara ulaşmak için sana ucuz Trabzon uçak bileti bırakıyoruz.
Doğu Anadolu Kahvaltısı: Geleneksel Peynirler Diyarı
Doğu Anadolu’nun tarihi coğrafyası, bize zengin kahvaltı seçenekleri sunmaktan geri kalmamış. Neredeyse her şehrinin farklı bir geleneksel ürünü bulunuyor. Özellikle peynir çeşitliliği dikkat çekiyor. Meşhur Van otlu peyniri, Kars kaşarı, Erzincan tulum peyniri, murtuğa (tereyağı, un ve yumurtadan yapılan bir lezzet), kuru cacık, kavurmalı yumurta, süt kaymağı, ballı tahin, Van çöreği ve Bitlis Karakovan balı oldukça leziz.
Kahvaltı konusunda marka olan ilimiz Van’a gidersen, muhteşem bir Doğu Anadolu kahvaltısı yapabilirsin. Çoğu ürün zaten Van ile özdeşleşmiş durumda. Birçok şehirdeki Van kahvaltısı tabelalarını görmezden gel; çünkü senin için aşağıda ucuz Van uçak bileti bıraktık!
Van Uçak Bileti
Güneydoğu Anadolu Kahvaltısı: Hem Gözü Hem Mideyi Doyuran Bir Lezzet
Bir Güneydoğu Anadolu kahvaltısında doymamak imkansız. Diyarbakır örgü peyniri, beyran çorbası, nohut dürüm, kuru domates, kuru biber, ciğer kavurma, Diyarbakır çöreği (mahlep ve tereyağından yapılıyor), katmer… Kalanını senin hayal gücüne bırakıyoruz. Hayal gücünle dolduramayacağın bir sofra için tek yapman gereken minik bir Güneydoğu Anadolu gezisine çıkmak. Dilersen Mardin’den başlayabilirsin.
Marmara Kahvaltısı: Seçenek ve Lezzet Bol
Trakya’nın güzel peyniri, ekşimikli biber, Bursa Gemlik’in zeytini, İstanbul’un simidi, Çanakkale Ezine’nin beyaz peyniri ve sulu domatesleri bir araya geldiğinde, ortaya harika bir kahvaltı sofrası çıkacağına eminiz. Marmara’nın meşhur yiyecekleri bunlar olsa da, yalnızca bunlarla sınırlı değil. Çünkü burada kahvaltılarda genelde seçenek bol!
Özellikle İstanbul’da hafta sonları dışarı kahvaltı yapmak bir hayli popüler. Arnavutköy’de Boğaz manzaralı kahvaltılar, Beşiktaş’taki pofuduk pişilerin dikkat çektiği kahvaltıcılar, belediyeye ait sosyal tesisler ve yeni nesil kahvaltıcılarda çeşit çeşit serpme kahvaltılar bulunuyor. İstanbul’daki bakery dükkanlarında yapılan kahvaltıları da daha önce yazmıştık. Eğer bir kahvaltını da böyle değerlendirmek istersen İstanbul Avrupa Yakasının En İyi Bakery Dükkanları ve İstanbul Anadolu Yakasının En İyi Bakery Dükkanları yazılarımıza göz atabilirsin.
İster farklı kahvaltıcıların önünde sıraya gir, ister vapurda Boğaz keyfi yaparken bir simit, bir çay ve bir de peynir ye… Buraya ucuz İstanbul uçak biletini bırakıyoruz, seçim senin!
Bu öneriyle yazımızın sonuna geldik, ancak okumaya devam etmek istersen Bir Bilet İki Şehir: Kapadokya Gezisi ve Elazığ Gurme Turu yazımıza göz atabilirsin.